Bolonya Deklerasyonu (19 Haziran 1999)

Son birkaç yılın olağanüstü başarıları sayesinde; Avrupa süreci, Avrupa Birliği ve vatandaşları için gittikçe artan somut ve yerinde bir gerçek olmuştur. Diğer Avrupa ülkeleriyle ilişkileri derinleştirmeyle birlikte büyüme olasılıkları, bu gerçeğe daha geniş bir boyut sağlamaktadır. Bu arada bizler, halkın görüşünde daha bütün ve uzağa ulaşabilen özellikle entelektüel, kültürel, sosyal, bilimsel ve teknolojik boyutlarda Avrupa kurma ve güçlendirme ihtiyacına, politik ve akademik dünyanın büyük bir bölümünün artan bilincine tanık oluyoruz.

Bilgi Avrupası; şimdi yaygın bir şekilde sosyal ve insan gelişimi için yeri doldurulamaz bir faktör olarak, ortak bir sosyal ve kültürel alana dahil olma ve paylaşılan değerlerin bilinciyle birlikte; vatandaşlarına yeni binyıl mücadelesini karşılayacak gerekli yeterliliği verme kapasitesiyle, Avrupa vatandaşlığını pekiştirme ve zenginleştirmenin vazgeçilmez bir parçası olarak kabul ediliyor.


Eğitimin önemi ve istikrarlı, barışçı ve demokratik toplumların gelişmesi ve güçlendirilmesinde eğitim ve eğitimde işbirliği evrensel olarak üstün kabul ediliyor ve Güneydoğu Avrupa’daki durum göz önünde tutulduğunda daha da önem kazanıyor.


Bu düşüncelerle temeli oluşturulan 25 Mayıs 1998 tarihli Sorbon Deklarasyonu; gelişmekte olan Avrupa kültürel boyutlarında Üniversitelerin merkezi rolünü vurgulamıştır. Yüksek öğrenimin Avrupa alanının yaratılmasının; vatandaşların dolaşımı, istihdamı ve kıtanın baştan başa gelişiminde anahtar yol olduğunu vurgulanmıştır. 

Birçok Avrupa Ülkesi, deklarasyondaki amaçlara ulaşma konusunda söz vermeleri çağrısını imzalayarak veya prensipte hemfikir olduklarını belirterek kabul etmişlerdir. Bu süre içinde Avrupa’da gerçekleştirilen birçok yüksek öğrenim reformu Hükümetlerin harekete katılımını ispat etmiştir.


Avrupa yüksek öğrenim kurumları, yüksek öğrenimin Avrupa alanının oluşturulmasında ve aynı zamanda 1988 Bologna Magna Charta Üniversitatum’daki temel prensiplerde asıl rolü almayı kabul etmişlerdir. Üniversitelerin bağımsızlığı ve özerkliğinin; yüksek öğrenim ve araştırma sistemlerinin değişen ihtiyaçlar, toplumun istekleri ve bilimsel ilerlemelerine devamlı olarak adapte edilmesini sağlaması en önemli husus olarak görülmüştür.


Kurs doğru yönde ve anlamlı amaçla düzenlenmiştir. Yüksek öğrenim sistemlerinin daha fazla karşılaştırılabilirliği ve uygunluğunun tümüyle başarılması sürekli bir çalışma gerektirmektedir. Somut ileri adımlara ulaşmak için yapıcı önlemler alarak bunu desteklemeliyiz. 18 Haziran toplantısı ülkelerimizden yetkili uzmanlar ve bilim adamlarının katılımını görmüş ve bize alınması gereken çok yararlı girişim önerileri sağlamıştır.


Özellikle Avrupa yüksek öğrenim sisteminin uluslararası rekabetini artırma amacına dikkat etmeliyiz. Bir medeniyetin önemi ve etkililiği kültürünün diğer ülkeler üzerindeki etkisi ile ölçülebilir. Avrupa’nın yüksek öğrenim sisteminin olağanüstü kültürel ve bilimsel geleneklerimize uygun olarak dünya çapında bir etkinlik seviyesine ulaşmasını sağlamalıyız.


Sorbon deklarasyonunda belirtilen genel prensiplere desteğimizi ifade ederken, kısa vadede ve üçüncü binyılın ilk on yılı içerisinde her durumda politikamızın koordinasyonunu sağlıyoruz. Aşağıdaki amaçların; yüksek öğrenimin Avrupa alanını oluşturmak ve dünya çapında Avrupa yüksek öğrenim sistemini ilerletmek için birincil ilişkisi olduğunu düşünüyoruz :


Avrupalı vatandaşların istihdamını geliştirmek ve Avrupa yüksek öğrenim siteminin uluslararası rekabeti, aynı zamanda Diploma ekinin yürütülmesi kanalı ile, kolay anlaşılabilir ve karşılaştırılabilir bir dereceler sisteminin uyarlanması.


Esas olarak ön lisans ve lisans şeklindeki iki temel aşama üzerine kurulu bir sistemin uyarlanması. En az 3 yıl süren birinci dönemdeki çalışmaların başarı ile sonuçlanması ikinci aşamanın başlangıcını gerektirmektedir. Niteliklerin uygun bir seviyesi olarak birinci aşama sonunda kazanılan ödül, ayrıca Avrupa işçi pazarıyla da ilgili olacaktır. İkinci aşama, pek çok Avrupa ülkesinde olduğu gibi, yüksek lisans derecesine gitmelidir.


AKTS sisteminde olduğu gibi, en yaygın öğrenci hareketliliğinin geliştirilmesi anlamına gelen bir kredi sisteminin kurulması. Kredi, yaşam boyu öğrenimin de dahil olduğu yüksek öğrenim bağlamı dışında kazanılabilir, ilgili üniversitelerden alınarak tanıtılabilir.
Engellerin üstesinden gelerek özgür hareketin etkili uygulanması için hareketliliğin desteklenmesi :


• Öğrenciler için; çalışma, eğitim fırsatları ve ilgili hizmetlerin temini


• Öğretmenler, araştırmacılar ve idari personel için; yasal ve konumsal hakları yargılanmaksızın Avrupa bağlamında bir araştırma, eğitim ve öğretim için geçen sürenin tanımlanması ve değerlendirilmesi.


Gelişen ve karşılaştırılabilen kriter ve metodolojiler amaçlanarak kalite güvencesinde Avrupa işbirliğinin tanıtımı.
Çalışma, eğitim ve araştırmanın özellikle müfredat geliştirme, kurumlararası işbirliği, hareketlilik projeleri ve tamamlanan programlarının yüksek öğrenimde gerekli Avrupa boyutlarının desteklenmesi.


Bu nedenle; Avrupa’daki yüksek öğrenimi muhafaza etmek için; farklı kültürlere, dillere ve rasyonel eğitim sistemlerine saygı duyulmasını hedeflemeliyiz.


Yüksek öğrenimin Avrupa alanını pekiştirmek için, bu hedefleri – kurumsal yeterlik, kültürlerin, dillerin, ulusal eğitim sistemlerinin ve Üniversite özerkliğinin çeşitliliğinin her yönünü alarak - başarmayı üstleniyoruz. Sonuç olarak; özel Avrupa organizasyonlarıyla birlikte yüksek öğrenimde yeterli hükümetlerarası işbirliği yollarını takip edeceğiz.


Yine üniversitelerden; çabalarımızın başarısına kısa zamanda ve olumlu bir şekilde yaklaşım göstermelerini ve aktif katkılarını bekliyoruz.


Yüksek öğrenimin Avrupa alanının kurulmasında; devam eden ve yavaş yavaş gelişen ihtiyaçlar için sürekli destek, gözetim / denetim ve adaptasyon gerekliliğine ikna olunduğunda; ulaşılan ilerlemeyi değerlendirmek ve yeni adımlar atmak için iki yıl içinde tekrar buluşmayı kararlaştırmış bulunuyoruz.