Glasgow Deklerasyonu (15 Nisan 2005)

GÜÇLÜ BİR AVRUPA İÇİN GÜÇLÜ ÜNİVERSİTELER

I. GİRİŞ

1. Glasgow Deklarasyonu üniversiteler – en geniş anlamda – ve kamu makamları için sürekli bir yüksek düzey politika diyalogu tabanı sağlar ki bu konuda Komisyon Başkanı José Manuel Barroso Avrupa’nın en üst önceliklerinden biri olarak Avrupa üniversitelerinin geleceğini garanti altına almak için Glasgow’da çağrıda bulunmuştu. 

2. Glasgow Deklarasyonu üniversitelerin Avrupa’nın küresel ortamda bir büyük oyuncu olarak inşasında tamamen katkıda bulunmalarını sağlayacak eylemleri belirler. Bu Eylem Gündemi Salamanca (2001) ve Graz’da (2003) EUA tarafından başlatılan çalışmayı takip eder. 

3. Yaygın katılım ve ömür boyu öğrenim konusundaki kararlılıkları ve öğretim, öğrenim, araştırma ve yenilik faaliyetlerinde kalite ve mükemmelliğin teşvik etmeleri ile Avrupa bilgi toplumunun şekillendirilmesinde önemli aktörler olarak güçlü ve yaratıcı üniversitelere Avrupa’nın ihtiyacı vardır.

4. Bu kendi gelişmelerini belirleme ve bölgesel, ulusal, Avrupa ve global düzeyde sosyal, kültürel ve ekonomik refaha katkıda bulunma kabiliyetine sahip öz güvenli kurumlar tarafından başarılacaktır.

5. Üniversiteler, verimliliklerini ve yenilikçi kapasitelerini artıracak ve birçok misyonlarını başaracak şekilde kendi yönetim yapılarını ve liderlik becerilerini iyileştirmeye kararlıdırlar.

II. GÜÇLÜ KURUMLAR İÇİN MİSYON VE DEĞERLER


6. Üniversitelerin birden çok misyonu bilginin oluşturulması, korunması, değerlendirilmesi, yayımı ve işletimini kapsar. Güçlü üniversiteler topluma katkılarının temelini oluşturan güçlü akademik ve sosyal değerler gerektir. Üniversiteler ekonomik büyümenin sosyal temelinin oluşturulması ve yüksek öğretim ve araştırmanın etik boyutları konusunda kararlılığa sahiptirler.

7. Üniversiteler, erişim ve sosyal uyum konusundaki kararlılıklarını korurken küresel rekabetin problemlerine hitap etmek için farklı misyonlar ve profiller geliştiriyorlar. Farklılık ve daha büyük rekabet, kalite konusunda paylaşılan bir kararlılığa dayalı olan kurumlar arası işbirliği ile dengelenir.

8. Kurumlar arası işbirliği Avrupa üniversitelerinin ayar damgası olmuştur ve küreselleşmiş ve rekabetçi ortamda giderek önemli hale gelmektedir. Üniversiteler, Avrupa entegrasyonunun bir çıkar topluluğuna dayalı güçlendirilmiş uluslararası işbirliği ile birlikte olması gerektiğini kabul ederler.

9. Üniversiteler toplumla çalışmaya açıktırlar. Kurumsal özerklik ve misyon çeşitliliği gerekli angajmanın sağlanması için önemli ön şartlardır.

III. POLİTİKA ÇERÇEVESİ – YÜKSEK ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA YOLUYLA BİLGİ TOPLUMU 

10. Üniversiteler Bologna reformlarının uygulanması ve Lizbon Gündeminin araştırma ve yenilik hedeflerinin karşılanması arasındaki ayrılmaz bağlantıyı göstermişlerdir. Bu iki politika gündeminin uzun vadede başarılı olabilmeleri için acilen birlikten izlenmesi gerekir.

11. Bu ortak araştırma ve yüksek öğretim gündeminin tanınması hükümetlerin üniversitelerle bağlantılı rollerinin yeniden düşünülmesini gerektirir. Hükümetler güven ve yetkilendirmeye vurgu yapmalı, yüksek öğretim sektörünü desteklemek ve yönetmek için teşvikler sağlamalı ve düzenleyici olmaktan çok denetleyici bir role konsantre olmalıdırlar.

12. Lizbon hedeflerinin karşılanmasında eğitim, yenilik ve araştırmaya yatırım yapmanın önemi ve üniversitelerin merkezi rolü, üniversiteler ve ulusal makamlar arasındaki politika tartışmalarının bireysel bakanlık düzeyinde olmakla beraber bir bütün olarak hükümetlerle birlikte gerçekleşmesinin gerektiği anlamına gelir. 

IV. 2010’A KADAR YOLUN ORTASINDA BOLOGNA SÜRECİNE YENİDEN ODAKLANMA 

13. Bologna reformları yüksek öğretim kurumlarında yeniden odaklanmaktadır zira yasal çerçeve büyük ölçüde oluşmuştur. Üniversiteler önümüzdeki beş yılda uygulamayı ilerletmek ve uzun süre sürdürülebilirliği sağlamak için sürecin zaman, finans ve insan kaynakları gerektirdiğini kabul etmeleri için hükümetleri zorlamak konusundaki sorumluluklarını isteyerek kabul ederler. 

14. Üniversiteler, yenilikçi öğretim metotları sunma; işverenlerle diyalog içinde müfredatı yeniden yönlendirme; ve akademik ve profesyonel eğitimin, ömür boyu öğrenimin ve önceki öğrenimin tanınması problemleri ile mücadele etme konusundaki çabalarını iki misline çıkarmaya kararlıdırlar. Hükümetlerden üniversitelere kararlaştırılan reformları başlatmak için ihtiyaç duydukları özerkliği vermeleri istenir. 

15. Birinci devre niteliklerinin kabulünü geliştirmek amacıyla, hükümetler kamu sektörü kariyer yollarının uygun şekilde yeniden yapılandırarak önderlik etmelidirler.

16. Üniversiteler öğrenci merkezli öğrenim çabalarını teşvik etmek, müfredat tasarımında öğrenim çıktılarını başlatmak(introduce?), ECTS’yi uygulamak ve esnek uyumlaştırma ve modülerleştirmeyi sağlamak için çabalarını artırmaya kararlıdırlar. Hükümetler ulusal ve uluslararası kalifikasyon çerçeveleri geliştirmek üzere devam eden çabalara üniversiteleri dahil etmelidirler. Bunlar kurumsal yeniliği teşvik etmek için yeterince geniş ve saydam olmalı ve uygun şekilde gelişmeleri ve ortak bir terminolojide hemfikir olunabilmesi için zaman verilmelidir. 

17. Bologna sürecine yeniden odaklanırken üniversiteler ana bir kararlılık olarak sosyal boyuta daha yüksek bir öncelik vermeyi, az temsil edilen gruplara erişim ve destek için fırsatları artırmak ve genişletmek amacıyla politikalar geliştirmeyi, ve yüksek öğretim sistemlerindeki eşitsizliği ele almak için politika ve hedef eylemleri hakkında bilgi vermek üzere araştırmayı teşvik etmeyi taahhüt ederler. Hükümetlere bu politikaların uygulanmasındaki yasal engelleri kaldırma çağrısı yapılır.

18. Tüm devrelerde öğrencilerin, ve aynı zamanda akademik ve idari personelin hareketliliği için teşviklerin sağlanması önemlidir. EUA, en fazla finansal ihtiyacı bulunan öğrencileri hedefleyen Avrupa finansman programlarını savunur. Üniversiteler mevcut ağlar ve işbirliği programları tarafından sunulan fırsatları kullanmalıdırlar. Hükümetlerden, öğrenci ve personel değişimine darbe vuran, sosyal güvenlik ve özellikle emeklilik düzenlemeleri dahil olmak üzere, örneğin kısıtlayıcı vize, stajyerlik ve iş piyasası yönetmelikleri gibi konuları çözmeleri istenir. Akademik takvimlerin eş zamanlılığı problemi ele alınmalıdır.

19. Bu taahhütleri karşılamak amacıyla üniversiteler öğrencilerin süreçte tam ortaklar olarak katılımın öneminin altını çizerler ve gelecekte bu ortaklığı desteklemeye çalışacaklardır.

20. Üniversiteler Avrupa boyutunu pek çok şekilde destekleyeceklerdir, örneğin müfredatın ölçeklendirilmesi, Avrupa araçları kullanılarak ortak diplomalar geliştirilmesi, kültürler arası ve çok dilli becerilerin geliştirilmesi gibi. Üniversiteler ortak diplomaların geliştirilmesinde kalan engellerin kaldırılması ve okul düzeyinden başlayarak uygun dil politikalarının yerleştirilmesini sağlamak için hükümetlere çağrıda bulunurlar.

V. ARAŞTIRMA VE YENİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ

21. Üniversiteler toplumun bilimsel ve teknolojik bilgi ve anlayış ihtiyacına yanıt olarak tüm üzeylerde öğrencilere araştırma tabanlı geniş bir eğitim sağlama sorumluluğu üstlenirler.

22. Üniversiteler kaynakların ideal kullanımı ve kurumsal araştırma stratejileri yoluyla araştırma ve yeniliği geliştirmek üzere kendi sorumluluklarını yerine getirmelidirler. Farklı profilde olmaları farklı ortaklarla çalışarak araştırma ve yenilik sürecinde artan bir şekilde yer almalarını sağlar.

23. Üniversiteler Avrupa araştırmasının kalitesi ve mükemmelliğinin geliştirilmesi için Avrupa Araştırma Kurulu’nun (ERC) kurulmasını şiddetle desteklerler ve hükümetlere ve EC’ye bunu Yedinci Çerçeve Programında hızla oluşturmaları çağrısında bulunur. Pek çok Avrupa ülkesinde ve Altıncı Çerçeve Programında tanımlanmış iyi uygulamaları takip ederek, hükümetler açılma ve ulusal finansmanı koordine etme ihtiyacının bilincinde olmalıdırlar.

24. Üniversiteler araştırma üniversitelerinin gereken güçlendirilmesi ve tüm üniversitelerde araştırma tabanlı öğretim için kaynakların sağlanması ihtiyacı arasında bir gerilim olduğunu kabul ederler. Hükümetlere, yeniliği teşvik eden şebekelerde önemli düğüm noktaları olarak üniversitelerin özel rolünü tanımaları ve bölgesel düzeyde aktarmaları ve bu süreci güçlendirmek için gerekli finansal desteği hazır hale getirmeleri çağrısında bulunulur.

VI. ARAŞTIRMA EĞİTİMİ VE ARAŞTIRMACI KARİYERLERİ


25. Doktora programlarının tasarımı şunları sağlayacaktır: doktora programlarının merkez unsuru araştırma yoluyla bilginin ilerlemesi olmakla beraber, doktora eğitimi, araştırma becerisinin ve aktarılabilir becerilerin geliştirilmesi yoluyla, akademi çevresinden daha geniş olan istihdam pazarının ihtiyaçlarını karşılayacaktır; doktora programları 3-4 yıl tam zamanlı çalışmaya tekabül eder; ortak uluslararası doktora programları güçlendirilir, ve doktora adayları hem öğrenciler olarak ve hem de eşit haklara sahip erken aşama araştırmacıları olarak değerlendirilir.


26. Üniversiteler “Araştırmacılar için Avrupa Beyannamesi/Araştırmacıların İşe Alınması için Kurallar”ın benimsenmesini kabul eder ve en azından “beyin göçünün” önlenmesini değil, Avrupa’da araştırma kariyerlerinin geliştirilmesi konusunda diyalogdaki ana rollerini vurgularlar.

VII. GÜÇLÜ KURUMLAR İÇİN KALİTE


27. Üniversiteler sistematik kalite kültürü, özerklik kapsamı ve finansman düzeyleri arasındaki bağlantıya vurgu yaparlar ve Avrupa üniversitelerinin genel kalitesinin yükseltilmesi için daha büyük özerklik ve yeterli finansman düzeylerinin önemli olduğunu kabul etmeleri için hükümetlere çağrıda bulunurlar.

28. Üniversiteler kurumsal misyonlarına ve hedeflerine uygun bir dahili kalite kültürünün geliştirilmesi, yerleştirilmesi ve genelleştirilmesi konusunda kararlıdırlar. Bu kararlılık EUA’nın kalite ile ilgili faaliyetlerinde yer alan kurumların giderek artan sayısı tarafaından gösterilir. Üniversiteler, harici kalite güvence prosedürlerinin yasallığı ve bunlara güvenin tüm paydaşlar arasında (öğrenciler, öğretmenler, ulusal makamlar) bir ortaklıktan ve bu prosedürlerin, amaçları ve izlemesi konusunda paylaşılan bir anlaşmadan türediğine inanmaktadırlar. 

29. Üniversiteler kurumsal denetim prosedürleri ile özerklik ve hesap sorulabilme arasında bir dengeyi savunurlar: bu kurumsal denetim prosedürleri ülkelere ve kurumlara kültürel olarak adapte edilmiş ve farklı misyonları ve profilleri ile aynı doğrultuda bir amaca uygunluk yaklaşımı içerir; kalite kontrolünden ziyade stratejik iyileştirme ve değişimi hedefler; Avrupa değerlendirme ekipleri ile bir Avrupa boyutu geliştirmek ve toplumla angajmanı ve Bologna Süreci’nin sosyal boyutuna katılımı hesaba katmak üzere tasarlanmıştır.

30. Üniversiteler, Avrupa’nın üniversitelerinin genel kalitesini güçlendirecek sorumluluk prosedürlerini geliştirmek için “E4”de (ENQA, ESIB, EUA ve EURASHE’den oluşur) Avrupa seviyesinde bir diyalog ve ortaklık konusunda kararlıdırlar. EUA, Bergen için ENQA’yı destekler, kalite güvencesi için standartlar ve ilkeler, Avrupa kalite güvencesi ajansları sicili oluşturulması ve Avrupa Sicil Komitesi buna dahildir. 

VII. GÜÇLÜ KURUMLARIN FİNANSMANI


31. Avrupa üniversiteleri yeterince finanse edilemez ve kıyaslanabilir finansman düzeyi olmadan diğer sistemlerle yarışması beklenemez. Şu anda, EU ülkeleri, Gayri Safi Milli Hasılalarının Birleşik Devletlere kıyasla yaklaşık yarısı oranında üniversitelere harcama yapmaktadırlar. Avrupa’nın Lizbon hedefleri yüksek olmakla birlikte, araştırma ve yüksek öğretim için kamusal finansman duraklamaktadır. Üniversiteler zayıflatılmış kamu desteğinin demokrasinin sürdürülmesindeki rollerini ve kültürel, sosyal ve teknolojik yeniliğin teşvik edilmesi için kapasitelerini yıprattığını öne sürüyorlar.

32. Üniversiteler fon akışlarını çeşitlendirmeye çalışıyorlar. Birleşik kamusal/özel finansman modelleri araştırmak ve EUA içinde ve paydaşlarla birlikte yapılandırılmış ve delile dayalı tartışmalar başlatmakta kararlılar. Komple ekonomik maliyet modelleri geliştirecekler ve hükümetlere fonları buna göre tahsis etmeleri çağrısında bulunacaklar.

33. Sorumluluk ve saydamlık açısından üniversiteler iyi uygulamayı araştırmak, liderliği desteklemek ve profesyonel yönetimi güçlendirmek konusunda kararlıdırlar.

IX SONUÇ


34. Üniversiteler Bilgi Avrupası içindeki rolleri hakkındaki stratejik tartışmayı şekillendirmek arzusundalar. Üniversiteler hükümetlere yüksek öğretim ve araştırma bütçelerini geleceğe yatırım olarak görmeleri çağrısında bulunmaktalar. Üniversiteler Glasgow’da en yüksek Avrupa politik düzeyinde başlayan diyalogu memnuniyetle karşılar ve güçlü Avrupa’nın güçlü üniversitelere ihtiyaç duyduğu mesajını iletir.

EUA, Brüksel, 15 Nisan 2005